VIDEO servis
Sve vijesti

Najnovije vijesti

Društvo12/12/2019

ZMAJ OGNjENI VUK - NEKANONIZOVANI JUNAK

 

NOVI SAD, 12. DECEMBRA /SRNA/ - Zmaj Ognjeni Vuk postao je važan srpski junak, iako nije zaživio u kultu Crkve, a nije ni kanonizovan, navodi ugledni istoričar Boris Stojkovski.

 

U Kulturnom centru Novog Sada, održana je zanimljiva i veoma posjećena tribina "Despot Vuk Grgurević - Zmaj Ognjeni Vuk: istorija i mit", čiji je predavač i autor bio Stojkovski.

On naglašava da je Zmaj Ognjeni Vuk u srpskoj narodnoj epici izuzetno značajan junak kome su posvećena tri poetska ciklusa sa ukupno 65 pjesama. Osnova za tu popularnost su njegove brojne pobjede nad Turcima, a pripisuju mu se i dvije zadužbine.

"Prva je Crkva Svetog Nikole u Slankamenu, a kao druga pominje se manastir Grgeteg, na čijem ulazu piše da je njegova zadužbina, iako je zabeleženo da je u tom hramu prvi pomen služen 1568/70. godine", navodi Stojkovski.

VELIKI SRPSKI JUNAK ZMAJ OGNjENI VUK

Stojkovski objašnjava da je Vuk Grgurević dobio nadimak Zmaj isključivo zahvaljujući usmenom sjećanju na njega.

Kao ratnik, Vuk je stekao veliki ugled koji ilustruje i u narodu poznato ime - Zmaj Ognjeni. Posebno se proslavio 1476. godine u borbama kod Šapca i Smedereva.

Prema riječima Stojkovskog, despot Vuk Grgurević ili Zmaj Ognjeni Vuk potomak je despotske porodice Branković iz Zahumlja u Hercegovini.

"Ta porodica je kroz istoriju dala mnoge znamenite ličnosti. U istorijskoj stvarnosti Vuk je bio jedan od najuglednijih ratnika kralja Matije Korvina. On je zajedno sa čuvenim Vladom Cepešom, poznatijim kao grof Drakula /lajtmotivom poznatog filma/ odlazio u brojne ratne pohode", otkriva predavač.

Poslije 1396. godine sjedište velikaške porodice Branković bila je Priština, odnosno Kosovo, koje je predstavljalo jezgro njihovih zemalja.

Osim toga, vladali su Polimljem, oblastima Raške i Brskova, posebno značajnim zbog srednjovjekovnog rudnog bogatstva, koje je Brankovićima donosilo ogromne prihode.

Stojkovski navodi da je despot Đurađ Branković poslije smrti ostavio dva sina Grgura i Lazara.

"Mada je država bila na umoru i ostalo samo Smederevo i još neki krajevi usledila je borba za prevlast turske i ugarske struje unutar Brankovića.

Kada je Jerina /Irina/ Branković /rođena Kantakuzin/, supruga despota Đurđa, preminula 1457. godine, Grgur je zajedno sa Marom Branković otišao sultanu u Carigrad. Tu se pojavljuje Grgurov vanbračni sin - Vuk Grgurević Branković, odnosno Zmaj Ognjeni Vuk", objašnjava Stojkovski.

U tim teškim okolnostima po Srbe Vuk stupa na istorijsku pozornicu.

Izvjesno je da je Vuk do 1457. godine boravio u Smederevu, u koje želi da se vrati sa vojskom već u aprilu 1458, kada podiže bunu. U tadašnjoj srpskoj prijestonici na Dunavu uživao je podršku dijela lokalne srpske vlastele.

Potom je uslijedio sukob sa ugarskim kraljem Matijom Korvinom, kao plod pokušaja Zmaja Ognjenog Vuka da se domogne prijestola.

"Uprkos tom sukobu, Vuk je posle nekoliko godina stupio u službu kralja Korvina, te rame uz rame sa njim učestvovao u velikim ratnim pohodima protiv Turaka. Posebno u bitkama kod Šapca i Smedereva", navodi Stojkovski.

ZMAJ OGNjENI VUK I DRAKULA RATOVALI ZAJEDNO

Kralj Korvin se ulogorio u Šapcu, odakle su dvojica njegovih najznačajnijih saveznika Vlad Cepeš Drakula i despot Vuk Grgurević krenuli u ratni pohod.

Izvojevana je velika pobjeda, a nešto kasnije srpski despot proslavio se i u bici kod Sarajeva 1480. godine.

Stojkovski kaže da je Vuk Grgurević sve do smrti ratovao na dva fronta - protiv Turaka i Habzburga.

"Umro je 1485. godine. Kao Cepeš, ni Vuk nije bio član reda zmaja. Cepeš je to preuzeo od oca /Drakuljaš-Zmajević/, a Vuk Grgurević je dobio nadimak Zmaj isključivo zahvaljujući usmenom sećanju na njega", napominje Boris Stojkovski.

Jedna od ulica u širem centru Novog Sada danas nosi ime Zmaja Ognjenog Vuka upravo po despotu Vuku Grgureviću.